آموزش

تفکر ریسک بنیان

تفکر ریسک بنیان؛ تغییراستاندارد ایزو 9001 از ورژن 2008 به 2015

 

بزرگترین تفاوت استاندارد ایزو 9001 در ورژن جدید در مورد تفکر ریسک بنیان می باشد که در بندهای 4 و 6 بدان اشاره شده است.

و اما ریسک چیست؟ ریسک را عدم قطعیت تعریف کرده اند؛ به عبارت دیگر ریسک، تاثیر عدم اطمینان بوده و هرگونه عدم اطمینان می تواند اثرات مثبت یا منفی داشته باشد. انحراف مثبت ناشی از یک ریسک می تواند ارائه دهنده یک فرصت باشد. پس در این استاندارد باید تمامی ریسک هایی که منجر به عدم قطعیت در آنچه که مورد انتظار سیستم مدیریت کیفیت است و تمامی فرصت هایی که منجر به دستیابی راحت تر هدف می شود، شناسایی گردد. توجه به این نکته ضروری ست که باید به ریسک ها و فرصت ها از دید کیفیت که هدف اصلی این استاندارد است، نگریسته شود. مثلا نمیتوانیم ریسک ها و فرصت های ایمنی یا محیط زیستی فرآیندها را هرچند که وجود داشته باشند، لحاظ کنیم.

در ادامه "شناسایی عوامل محیطی درونی و بیرون، شناسایی فرصت ها و ریسک های فرآیندها و ذی نفعان" توضیح داده خواهد شد:

بند 4-1- شناسایی سازمان و بافت آن

      شناسایی محیط خارجی سازمان: تهدید ها و فرصت ها


جدول فوق، نمونه ای برای درک عوامل برون سازمانی می باشد لذا در تعیین تهدیدها و فرصت های سازمان باید حداقل موارد قید شده را در نظر گرفت و در بندهای بعدی برای تحت کنترل بودن و کاهش/ افزایش اثرات آنها اقداماتی تعریف گردد.

برای مثال، باید بررسی کرد که :

"عوامل اقتصادی همچون روند بیکاری، ارزش دلار، روند بازار بورس، سیاست های پولی و مالی، سیاست های اوپک، نرخ تورم، کسر بودجه دولت و .... و یا در مورد عوامل اجتماعی، فرهنگی و بومی: ترخ زادوولد، میزان ازدواج و طلاق، تعداد تولدها و مرگ ها، ترافیک، اعتماد به دولت، بازنشستگی، برنامه های اجتماعی و .... همچنین مولفه های سیاسی از قبیل تعرفه های خاص، گروه های سیاسی، قوانین دولتی، یارانه ها، بازارهای کالا و ارز و نفت، انتخابات و ...."  چه فرصت ها و تهدیدهایی برای سازمان در پی خواهند داشت.

 

       شناسایی محیط داخلی سازمان: قوت ها و ضعف ها

 

جهت تعیین عوامل درونی سازمان باید موارد فوق را که الگویی جهت درک بهتر این عوامل است، بررسی نمود تا نقاط قوت و ضعف را استخراج کرده و در مرحله بعد برای کنترل آنها اقداماتی تعریف شود.

-         صورت های مالی همچون نسبت نقدینگی، نسبت بدهی، نسبت سودآوری، رشد و ...

-         سیستم بازاریابی از قبیل: شناسایی نیازهای مشتری، خرید و فروش تجهیزات و ملزومات، برنامه ریزی محصول/ خدمت، قیمت گذاری، توزیع، تحقیقات و ...

-         عوامل تولید و عملیات مانند: فرآیندها، ظرفیت، موجودی کالا، نیروی کار، کیفیت و...

-         وضعیت تحقیق و توسعه: توانایی رقابت در کاهش هزینه ها، توانایی رقایت در افزایش کیفیت، توانایی رقابت در ارائه محصولات/ خدمات با سرعت زیاد و ...

-         جهت تعیین عوامل داخلی و خارجی می توان از این فرم استفاده نمود.

بند 4-2: درک نیازها و انتظارات ذی نفعان

 باید به شناسایی ذی نفعان سازمان پرداخت. ذی نفعان افراد حقیقی و یا حقوقی را شامل می شود که بر سازمان اثر گذاشته و  یا سازمان اثر می پذیرند. سپس الزامات قانونی که در رابطه با هر کدام از این ذی نفعان وجود دارد را نیز باید شناسایی و تعیین نمود.  مجددا شایان ذکر است که این ذی نفعان و الزامات ایشان مرتبط با ماهیت سیستم مدیریت کیفیت می باشد.

به عنوان مثال سازمان تأمین اجتماعی و یا وزارت کار جزو ذی نفعان سازمان ها محصوب می شوند که الزامات مشخص آن ها د راین زمینه باید شناسایی گردد. یا کارفرمایان و مشتریان که ذی نفع بوده و قراردادهایی که با سازمان منعقد می کنند جزو الزامات و نیازهای ایشان است.

جهت شناسایی ذی نفعان و الزامات ایشان می توانید از این فرم استفاده نمایید.

 

بند 4-4: سیستم مدیریت کیفیت و فرآیندهای آن

در قسمت تعریف واژگان، رویکرد فرآیندی و نمودار لاک پشتی توضیح داده شد. لذا با استفاده از این توضیحات می توانید فرآیندهای سازمان خود را شناسایی و منابع و شاخص های موردنیازشان را نیز تعیین کنید.

در بند 4-4، پس از تعیین فرآیندهای سازمان باید ریسک ها و فرصت هایی را که در کسب نتیجه مورد نظر فرآیندها نیز اثرگذارند، شناسایی کرد.

می توان از این فرم جهت ثبت فرآیندها و ریسک ها و فرصت های هر یک استفاده کرد.

 

نکته: جهت اطمینان از اینکه سیستم مدیریت کیفیت در سازمان می تواند به نتایج مورد نظر دست یابد و به منظور افزایش اثرات مطلوب و پیشگیری و کاهش اثرات نامطلوب، ایجاد بهبود مستمر، باید اقداماتی را در راستای ریسک ها و فرصت ها ی شناسایی شده در بندهای قبل طرح ریزی کرد و اثر بخشی این اقدامات را نیز سنجید. این امر در بند 6 استاندارد 9001 ذکر شده است.

جهت کسب اطلاعات می توانید از استاندارد ISO 31000(مدیریت ریسک) راهنمایی بگیرید.      

آدرس

خیابان ولیعصر، پارک وی، کوچه محمودیه، پلاک 1

تماس با ما

ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

تلفن:   15 18 49 22 021

موبایل:  85 17 045 0912